Split (miasto)

	Split
	Herb Splitu
Państwo	Chorwacja
okręg	Splitsko-dalmatinska županija
burmistrz	Ivan Kuret
Położenie	43° 30' 50 '' N; 16° 27' 21'' E
Ludność (2005); • liczba ludności	; 205 694;
Nr kierunkowy	+385 021
Kod pocztowy	21000
Tablice rejestracyjne	ST
Podział miasta	11 dzielnic
Miasta partnerskie	Ankona, Włochy; Antofagasta, Chile; Bet Schemsch, Izrael; Cockburn, Australia; Dover, Anglia; Gladsaxe, Dania; Los Angeles, USA; Mostar, Bośnia i Hercegowina; Odessa, Ukraina; Ostrawa, Czechy; Pescara, Włochy; Sztip, Macedonia; Trondheim, Norwegia; Velenje, Słowenia; Charlottenburg-Wilmersdorf, Niemcy
	Położenie na mapie Chorwacji ; Split
	Strona internetowa miasta

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 43°30'50″N 16°27'21″E / 43.51389, 16.45583

Split – miasto i duży port w Chorwacji (Dalmacja), nad Morzem Adriatyckim na niewielkim półwyspie. Główne miasto komitatu splitsko-dalmatyńskiego.

Liczba mieszkańców: 210,4 tys.; drugie co do wielkości miasto Chorwacji po Zagrzebiu oraz największe i najważniejsze miasto krainy historycznej Dalmacji.

Widok na dworzec kolejowy w Splicie

Widok na terminal promowy w Splicie

[edytuj] Gospodarka

Split jest ważnym miastem przemysłowym Dalmacji.

przemysł stoczniowy
przemysł chemiczny
przemysł cementowy, drzewny
przemysł spożywczy (rybny, piwowarski, winiarski)
port handlowy, rybacki i pasażerski
przemysł turystyczny
ośrodek komunikacyjny
- port lotniczy
- dworzec kolejowy
- terminal promowy obsługujący rejsy między innymi do Rijeki, Dubrownika, na pobliskie wyspy (Brač, Hvar, Vis, Čiovo, Korčula, Lastovo), do Ankony, Pescary, Wenecji we Włoszech,
- węzeł komunikacji drogowej - Autostrada A1 (Chorwacja) Zagrzeb - Split, trasa europejska E65 w ciągu Magistrali Adriatyckiej

Instytut Oceanografii i Rybołówstwa

Split, panorama miasta

Split nocą

[edytuj] Historia

starożytna grecka osada Aspalathos koło Salona (obecnie Solin, przedmieście Splitu)
rzymskie Spalatum od łac. palatium
w latach 295-305 n.e. cesarz Dioklecjan buduje swoją rezydencję
od 395 w Bizancjum
od VI wieku siedziba arcybiskupstwa
w 1. połowie VII wieku Salona zburzona przez Słowian i Awarów, a nowe miasto powstało wokół pałacu
w VIII wieku znaczny port handlowy
1069 pod władzą Chorwacji
od 1105 przejęty przez Węgry
1420-1797 należy do Wenecji
później pod władzą Austro-Węgier
1806-1813 wojny napoleońskie
znów pod władzą Austro-Węgier
od 1918 należał do Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców
1929 w Jugosławii
1941-1943 pod okupacja włoską
od 1991 w niepodległej Chorwacji

[edytuj] Zabytki

pałac cesarza Dioklecjana (III-IV wiek) założony na planie rzymskiego obozu wojskowego (ok. 150 na 190 m) z murami i wieżami. Pałac został wpisany na listę dziedzictwa kulturalnego UNESCO
brama pałacowa Porta Aurea
oktagonalne mauzoleum Dioklecjana, przebudowane w VIII wieku na katedrę Św. Duji z dzwonnicą z XIII-XVII wieku
świątynia Jupitera - od VIII wieku baptysterium
perystyl - obecnie teatr
westybul
kościół św. Franciszka - przebudowany kościół gotycki z XV wieku. Wewnątrz znajdują się nagrobki znakomitych mieszkańców miasta , m.in archidiakona Tomasza (pierwszego dalmatyńskiego historyka), pisarza Marka Marulicia i kompozytora Ivana Lukačica.
pozostałości akweduktu
zabytkowe kościoły poza murami z IX-XV wieku