Kognitywistyka – Psychologia

Kognitywistyka

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Correct.svg
 Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Kognitywistyka – dziedzina nauki zajmująca się zjawiskami dotyczącymi działania umysłu, w szczególności ich modelowaniem. Na jej określenie używane są też pojęcia nauki kognitywne (ang. Cognitive Science), bądź nauki o poznaniu.

Kognitywistyka jest nauką multidyscyplinarną, znajduje się na pograniczu wielu dziedzin, takich jak: psychologii poznawczej, neurobiologii, filozofii umysłu, sztucznej inteligencji, lingwistyki (lingwistyka kognitywna), oraz logiki i fizyki.

Główne obszary badawcze w obrębie tej dziedziny to reprezentacja wiedzy, język, uczenie się, myślenie, percepcja, świadomość, podejmowanie decyzji oraz inteligencja (inteligencja kognitywna).

Spis treści

[edytuj] Historia

Konferencja MIT – 11 wrzesień 1956 (m.in. Shannon, Newell i Simon, Chomsky, Miller): „dzień, w którym kognitywistyka wyskoczyła z łona cybernetyki i stała się szanowanym, interdyscyplinarnym przedsięwzięciem realizowanym na swój własny rachunek” (George Miller, 1979).

Kognitywistyka jako samodzielna dziedzina nauki wyodrębniła się w roku 1975 w Stanach Zjednoczonych. W roku 1976 zaczęto wydawać kwartalnik Cognitive Science. Program badaczy kognitywistyki został przedstawiony w tym samym roku przez Allena Newella oraz Herberta Simona w artykule Informatyka jako badania empiryczne.

[edytuj] Pierwsza rewolucja wiedzy o poznaniu i powstanie psychologii empirycznej

  • Thomas Hobbes – umysł jako kalkulator
  • David Hume – próba stworzenia mechaniki umysłu (na wzór Newtonowskiej mechaniki klasycznej)
  • powstanie psychofizyki (Wundt, Weber, Fechner, Helmholtz)
  • behawioryzm (Watson)

[edytuj] Druga rewolucja wiedzy o poznaniu i powstanie kognitywistyki

  • powstanie dyscyplin obliczeniowych (lata 40. i 50. XX w.)
  • powstanie i rozwój psychologii poznawczej (1956)
  • dalszy rozwój neurobiologii i narodziny neuronauki
  • rewolucja poznawcza w językoznawstwie (Chomsky)

[edytuj] Cele

Celami kognitywistyki są:

  • wyjaśnienie procesów myślowych i modelowanie inteligencji,
  • ich symulacja komputerowa,
  • rozwój różnych mniej i bardziej „inteligentnych” urządzeń.

[edytuj] Działy kognitywistyki

Wyróżnia się też kognitywistykę symboliczną i subsymboliczną.

[edytuj] Kognitywistyka symboliczna

Kognitywistyka symboliczna koncentruje się na modelowaniu świadomych i abstrakcyjnych procesów myślowych, samoświadomości (metakognitywistyka, ang: metacognition), kognitywnym podejmowaniu decyzji (cognitive decision-making) i inteligencji socjokognitywistycznej/kognitywnej jako uniwersalnej własności jednostki, grupy, organizacji ludzkich i robotów. Tego typu działalność prowadzi do rozwoju nowego podejścia integrującego paradygmaty teorii systemów, inżynierii, nauk społecznych i kognitywistyki, tzw. inżynierii socjokognitywistycznej (lub socio-kognitywistycznej) rozwijanej przez Adama M. Gadomskiego w ramach meta-teorii TOGA (Top-down Object-based Goal-oriented Approach).

Od strony zastosowanych technologii, kognitywistyka symboliczna koncentruje się na rozbudowie tzw. baz wiedzy (KB - knowledge base)i budowie skomplikowanych Systemów Bazujących na Wiedzy (Knowledge Base System), które to realizują różne funkcje uważane za charakterystyczne dla systemów inteligentnych.

Jednym z ważnych, a nierozwiązanych jeszcze wystarczająco problemów kognitywistyki jest definicja świadomości, czyli zdolności syntezy i myślenia o własnym myśleniu.

[edytuj] Kognitywistyka subsymboliczna

Kognitywistyka subsymboliczna bazuje głównie na wyjaśnianiu procesów myślowych w mózgu ludzkim opartych na funkcjonowaniu sieci neuronowych. Coraz popularniejszym paradygmatem kognitywistyki subsymbolicznej staje się nauka, w której łączy się wzorce i modele pochodzące z tradycyjnych nauk o poznawaniu, psychologii, neurobiologii i wielu innych subdyscyplin nauk przyrodniczych.

Jednym z najbardziej znanych specjalistów w tej dziedzinie w Polsce jest Włodzisław Duch, pracujący na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.

[edytuj] Kognitywistyka w Polsce

[edytuj] Toruń

Historia kognitywistyki w Polsce zaczęła się w Toruniu i koncentrowała wokół naukowców z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Pionierami byli głównie prof. Urszula Żegleń, prof. Włodzisław Duch, prof. Jerzy Perzanowski, prof. Max Urchs i prof. Bronisław Siemieniecki, filozofka, informatyk, logicy i pedagog. 15 maja 2001 na II Krajowej Konferencji „Technologia informacyjna w zmieniającej się edukacji”, która odbyła się w Toruniu, powołano do życia Polskie Towarzystwo Kognitywistyczne. UMK wydaje także pierwsze pismo poświęcone tej dziedzinie nauki, Kognitywistyka i Media w Edukacji. Równolegle do tych działań na studiach filozoficznych utworzono specjalizację kognitywno-ontologiczną. Pod koniec lat 90. na toruńskiej uczelni odbywały się cykliczne „Konwersatoria kognitywne”, wykłady organizowane przez redakcję czasopisma Open Systems and Information Dynamics oraz Katedrę Logiki, a obecnie zajęcia z zakresu kognitywistyki prowadzi m.in. dr Tomasz Komendziński (lingwistyka kognitywna, poznanie ucieleśnione, teoria poznania, neurofenomenologia). W Toruniu odbywa się co roku krajowy zjazd członków Towarzystwa, połączony z tematyczną konferencją.

W roku akademickim 2009/10 na Wydziale Humanistycznym UMK zostały uruchomione dwustopniowe studia na kierunku kognitywistyka. Toruń jest drugim ośrodkiem w Polsce, po Poznaniu, prowadzącym te studia.

[edytuj] Poznań

W ostatnich latach centralnym ośrodkiem polskiej kognitywistyki stał się Poznań, gdzie na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza (w Instytucie Psychologii) prowadzone są drugie takiego typu studia kognitywistyczne w Polsce (w roku akademickim 2009/10 kierunek ten ukończą pierwsi absolwenci).

[edytuj] Kraków

W roku akademickiem 2010/2011 na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego uruchomiony zostanie kierunek kognitywistyka w trybie studiów stacjonarnych I stopnia.

[edytuj] Bibliografia

  1. Wykłady Włodzisława Ducha
  2. Wprowadzenie do inżynierii socjo-kognitywistycznej - Włoska Agencja Badawcza ENEA, Adam Maria Gadomski
  3. Cognitive Science – hasło ze Stanford Encyclopedia of Philosophy (ang.)
  4. Portal kognitywistyka.net – Z kraju

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne





no host wymiana linkow brak hosta 906 brak hosta system wymiany linków SEO Tools SEO Tools wymiana linkami biuro rachunkowe warszawa